typewriter พิมพ์ดีด : วันนี้กับเมื่อวานซืน

เรื่อง
: ภาพประกอบ  นางสาวพิมพร  ศะริจันทร์, ศึกษานิเทศก์ (3 ตุลาคม 2551)


แม้หลายคนจะเริ่มลืมเลือนเครื่องพิมพ์ดีดไปแล้ว เพราะมีคอมพิวเตอร์เข้ามาแทน ทั้งสถานที่ทำงานและสถานศึกษา เครื่องพิมพ์ดีดถูกตีตราเป็นครุภัณฑ์และอุปกรณ์ที่เสื่อมสภาพ แทงจำหน่ายหรือชำรุดไป  แต่ครั้งหนึ่งคงจะยังจำกันได้โดยเฉพาะผู้เรียน  
commerce หรือวิชาชีพ พาณิชยการและสายมัธยมที่เป็นวิชาเลือกอีกวิชาหนึ่ง บรรยากาศของวันนั้นคงจะจำกันได้
 

Click to get cool Animations for your MySpace profileเครื่องพิมพ์ดีด
 

  เสียงของเครื่องพิมพ์ดีดที่รัวระงมสลับกับเสียงกริ่งที่ตามมาหลังจากพิมพ์ถึงจุดที่ตั้งกั้นหลังไว้พร้อมทั้งเสียงปรับแคร่  เมื่อพิมพ์พร้อม ๆ กันเสียงมันจะดังขนาดไหน คงไม่แปลกใจที่ห้องพิมพ์ดีดจะแยกออกจากห้องอื่น ๆ ด้วยเหตุผลดังกล่าว  ในขณะที่เครื่องคอมพิวเตอร์มีเสียงการพิมพ์อย่างเดียว
 

 Blank Blank


ª  ยี่ห้อของเครื่องพิมพ์ดีดของสถานศึกษาทั้งรัฐบาลและเอกชน สเปค (ของใครหรือเปล่าไม่ทราบ)  ส่วนใหญ่ที่พบคือ  Olympia โอลิมเปีย สัญลักษณ์รูปวงกลมมีปีกคล้ายตัวแมลงทับสีแดง ฟังชื่อคงจะเดาได้ว่ามีกลิ่นเบียร์และขาหมูของเยอรมนี  ทำให้เกิดความคุ้นเคยและกลายเป็น Brand Loyalty (การจงรักภักดีต่อตราสินค้า) ไปในที่สุด  ส่วนใหญ่เราจะคุ้นกับ Olympus  ยี่ห้อของสินค้าชนิดหนึ่งในปัจจุบัน  

ª  แบบตัวอักษรของพิมพ์ดีดไทยที่ใช้กันมาจนถึงปัจจุบันมีชื่อแป้นที่เรียกว่า  “เกษมณี”  ไม่มี font อื่นที่เราคุ้นเคยกันอย่าง  Angsana,  Browallia,  Cordia, Jasmine ฯลฯ ซึ่งชื่อนี้ยังเกี่ยวข้องกับการวางแป้นเหย้า*  ของตัวอักษร ตัวอักษรที่พิมพ์ด้วยพิมพ์ดีดจะมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่รอยของหมึกที่ถูกกระทบบนกระดาษจะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่น้ำหนัก, ผ้าหมึกและตัวอักษรที่ได้ผ่านการดูแลทำความสะอาดหรือไม่ 

ª  เครื่องพิมพ์ดีด เมื่อพิมพ์ได้หนึ่งนิ้วจะมีตัวอักษรอยู่ประมาณ 12 เคาะวรรค ซึ่งแบบนี้เรียกกันว่า  เป็นชนิดของแป้นแบบ  Elite  หากหนึ่งนิ้วพิมพ์ตัวอักษรได้ 10 เคาะวรรคก็จะมีชื่อเรียกกันว่า  Pica  ไม่มีให้เลือกมากมายตั้งแต่ 8 จนถึง 72 ที่ปรากฏบนหน้าจอเหมือนกับคอมพิวเตอร์ 

ª  สำหรับประโยคบังคับผู้ที่ฝึกพิมพ์ได้ครบทุกแป้น (แป้นล่าง) ภาษาไทย ใช้ประโยคที่ว่า   เมื่อวานนี้ลุงสถิตจัดระดมคนกับพวกทหารไปยกช่อฟ้าขึ้นที่วัดผาแดงใกล้ ๆ อำเภอฝาง   และภาษาอังกฤษใช้ประโยคว่า  A quick brown fox jumps over the lazy dog.   ลองทดสอบดู 

ª  คำว่า  typewriter  ที่แปลว่า  เครื่องพิมพ์ดีด    จะพิมพ์ด้วยตัวอักษรแถวบนหมด 

 

 

Click to get cool Animations for your MySpace profile ผู้เรียน

คนที่เคยผ่านการเรียนพิมพ์ดีดจะได้รับการฝึกด้านต่าง ๆ พร้อมกับด้านทักษะการพิมพ์นั้นคือ

เริ่มตั้งแต่ เครื่องพิมพ์ดีดของสถานศึกษาที่เปิดสอนจะมีผ้าคลุมเครื่องที่ผู้เรียนจะต้องฝึกแม้กระทั่งการพับผ้า และการเก็บผ้าคลุมเครื่อง และเมื่อใช้เครื่องเสร็จแล้วจะต้องคลุมเครื่องให้เรียบร้อยดังเช่นก่อนเข้ามาเรียนในชั้นเรียนนี้   ขั้นตอนการใช้เครื่องและการเก็บเครื่องพิมพ์ดีดก่อนออกจากชั้นเรียนโดยการเลื่อนแคร่พิมพ์ดีดให้อยู่ในแท่นของเครื่องไม่ให้แคร่เลื่อนไปอยู่ข้างใดข้างหนึ่ง  ผู้เรียนพิมพ์ดีดจะถูกตรวจเล็บก่อนเรียน ซึ่งจะต้องสั้นและสะอาดสะอ้าน เป็นการฝึกและเตรียมทางด้านบุคลิกภาพของผู้ที่จะไปทำงานสำนักงาน ผู้สอนหลายท่านมักจะอ้างเหตุผลที่ว่า หากตัดเล็บสั้นจะทำให้พิมพ์ได้เร็วขึ้น แต่ในขณะเดียวกันเรื่องความสะอาดก็เป็นสิ่งที่เป็นประโยชน์แอบแฝงอยู่   การวางแบบพิมพ์  ทางด้านขวามือให้เหมือนกันทั้งห้อง มีใครเคยคิดถึงผู้ที่ถนัดซ้ายหรือไม่ ขณะเดียวกัน โต๊ะที่วางแบบพิมพ์ของสถานศึกษาหลายแห่งยังจำกัดด้วยลักษณะของโต๊ะที่ทำให้แบบพิมพ์สามารถวางไว้เพียงข้างเดียวคือ ด้านขวาเท่านั้น  เพราะ โต๊ะที่วางเครื่องพิมพ์ดีดจะยกระดับสูงขึ้นสำหรับวางแบบพิมพ์โดยเฉพาะ นึกแปลกใจแทนคนที่ถนัดซ้ายหลายคนในชั้นเรียนก็สามารถพิมพ์งานได้ดีและรวดเร็วเช่นเดียวกันกับพวกถนัดขวาทั้งหลาย  ทักษะทุกอย่างคงจะฝึกกันได้ ตามที่เขาว่ากันมา  หลังจากเสร็จสิ้นชั่วโมง ผู้เรียนจะต้องเก็บอุปกรณ์ต่าง ๆ พร้อมทั้งการเก็บเก้าอี้โดยเลื่อนเก็บให้เรียบร้อย   เห็นหรือยังว่า  การเรียนวิชาพิมพ์ดีดอย่างที่เกริ่นไว้แล้วว่า นอกจากจะฝึกทักษะการพิมพ์ยังสอดแทรกความมีระเบียบวินัย ความอดทนและการฝึกบุคลิกภาพ ซึ่งในทีนี้ยังไม่ได้พูดถึงบุคลิกภาพการพิมพ์ตั้งแต่ การวางแป้น ข้อศอกและมือ  อีกทั้งท่านั่งพิมพ์
 

 Photobucket

Click to get cool Animations for your MySpace profileงานพิมพ์

ª  การพิมพ์จับเวลา ถือเป็นอีกไฮไลท์หนึ่งของการพิมพ์ดีด  อุปกรณ์คู่ใจคือ นาฬิกาจับเวลาพร้อมคำพูดของผู้สอนที่ว่า   “เตรียม”  “พิมพ์”  “หมดเวลา”  3 คำพูดนี้ที่ผู้เรียนจะต้องฟังอย่างมีสติที่จะปฏิบัติตามเมื่อคำสั่งพวกนี้ดังขึ้น  และที่พบบ่อยที่สุดคือ ถ้าแบบพิมพ์จับเวลานั้น ตัวแรกจะต้องยกแคร่ เมื่อมีคำสั่งว่า  “เตรียม”  ในทันทีเช่นกันก็จะมีเสียง “กึก”  ของการยกแคร่เตรียมพิมพ์ไว้ก่อน  ผู้เรียนทุกยุคทุกสมัยไม่มีเปลี่ยนพฤติกรรมนี้

ª  การคิดคำสุทธิของการพิมพ์ จะเป็นการฝึกการคิดคำนวณอย่างง่าย ๆ  แต่ผู้เรียนมักจะคิดคำได้จำนวนมากกว่าที่พิมพ์ได้จริงเสมอ เท่าที่เห็นผู้เรียนบวกได้แต่ลบไม่เป็น เรื่องนี้ฝึกความซื่อสัตย์เห็น ๆ

ª  ทำไมฝาครอบเครื่องต้องถูกถอดออกเสมอขณะที่พิมพ์   ผู้เรียนมักบอกว่า พิมพ์งานได้รวดเร็วขึ้นและเครื่องเบาลง  แต่สาเหตุนี้น่าจะมาจากเครื่องพิมพ์ดีดของหลายแห่งลูกยางที่ล็อคฝากับเครื่องหลุดหายไปไม่ได้ซ่อมแซม ดังนั้น เมื่อพิมพ์ก็เกิดเสียงดังทำให้เกิดความรำคาญ

ª  งานผลิตที่ได้รับอนุญาตให้ใช้ยางลบ (rubber) ลบงานได้ ยี่ห้อยางลบหมึกที่ลบได้สะอาดและมักถูกเพื่อนยืมบ่อย คือ Pelikan  (เป็นอีกหนึ่งยี่ห้อของเครื่องเขียนที่ได้รับความนิยมในสมัยหนึ่ง)  และการลบจะต้องเลื่อนแคร่ให้อยู่ด้านใดด้านหนึ่งป้องกันเศษยางลบตกเข้าไปในเครื่องผสมกับน้ำมันที่อยู่ตามส่วนประกอบต่าง ๆ ที่เป็นสาเหตุทำให้เครื่องชำรุดได้  มีเครื่องเขียนอีกชนิดหนึ่งที่ใช้ในการลบคือ เป็นกระดาษคล้ายกระดาษคาร์บอนแต่เป็นสีขาวแบ่งเป็นชิ้นเล็ก ๆ วิธีการใช้ให้สอดไว้บนตัวอักษรที่พิมพ์ผิดแล้วพิมพ์ซ้ำลงไปก็จะลบตัวอักษรนั้นได้ (เป็นสีขาว)   จากนั้นก็พิมพ์ตัวอักษรที่ถูกต้องพิมพ์ซ้ำรอยลบขาวนั้น นอกจากนี้เครื่องเขียนอีกชนิดหนึ่งคือ Eraser shield  เป็นแผ่นพลาสติกบางขนาดเท่ากับบัตรเติมเงิน จะมีรอยที่เป็นช่องว่างสำหรับเฉพาะตัวอักษรที่พิมพ์ผิด เมื่อลบก็ใช้ทาบลงตัวอักษรดังกล่าวซึ่งจะทำให้ไม่ต้องไปลบโดนตัวอักษรอื่น

 

 

 (ภาพจาก  http://www.office1000.com/discount/eraser-shield.html )

ª  กระดาษฝึกพิมพ์ จะเป็นกระดาษสีน้ำตาลราคาถูกและขนาดยาวกว่ากระดาษแบบ A4  และจะต้องฝึกพิมพ์ทั้งสองด้าน ฝึกความประหยัดและช่วยลดโลกร้อน ถ้าเป็นยุคสมัยนี้ 

 typewriter
ตลับใส่ผ้าหมึกยี่ห้อ FLYING FISH


typewriterเมื่อเครื่องพิมพ์ดีดกำลังถูกลืม
 
จะทำให้มีหลายสิ่งหลายอย่างที่ปรับเปลี่ยนไป เริ่มตั้งแต่

ª  ตำแหน่งงานของสำนักงาน ก.พ.  ก็มีการปรับเปลี่ยนชื่อตำแหน่งงานจากเดิมที่มีตำแหน่งงาน เจ้าหน้าที่พิมพ์ดีด ก็เพิ่มตำแหน่งงานให้สอดคล้องกับลักษณะงานในปัจจุบันคือ เจ้าหน้าที่บันทึก

ª  เครื่องพิมพ์ดีด ถูกปรับเปลี่ยนเป็นเครื่องคอมพิวเตอร์ ทั้งราคาที่ไม่ได้แตกต่างกันมากนัก ทุกวันนี้เข้าไปสำนักงานบางแห่งของราชการที่มักจะมีคนเปรียบเปรยว่า เก่าโบราณ ก็ยังไม่เห็นเงาของเครื่องพิมพ์ดีดปรากฏให้เห็นอีกเลย

ª  การเรียนการสอน  นำเอาคอมพิวเตอร์เข้ามาใช้อย่างแพร่หลาย มีรายวิชาเกิดขึ้นมาใหม่สำหรับผู้เรียนอาชีวศึกษา นั้นคือ วิชาพิมพ์ไทย (อังกฤษ) ด้วยคอมพิวเตอร์  โดยนำโปรแกรมการพิมพ์ต่าง ๆ เข้ามาใช้แทน  ขณะที่บางแห่งยังคงเครื่องพิมพ์ดีดไว้บางส่วนเพื่อฝึกทักษะการพิมพ์เบื้องต้นเท่านั้น

ª  วัสดุอุปกรณ์สำหรับเครื่องพิมพ์ดีด   ยังคงมีจำหน่ายในท้องตลาด วางบนชั้นร้านเครื่องเขียนแต่โดนเบียดด้วยพวกหมึกพิมพ์สำหรับเครื่องปรินเตอร์แตกต่างหลากหลายชนิด หมึกพิมพ์ดีดหลบมุมไปอยู่ในซอกเล็ก ๆ ถ้าไม่สังเกตก็จะมองไม่เห็นเลยทีเดียว

  

หมายเหตุ

*แป้นเหย้า หมายถึง  เป็นแป้นอักษรที่กำหนดการวางนิ้วเพื่อพิมพ์ดีด ซึ่งภาษาไทยมีแป้นเหย้าคือ ฟหกด่าสว เป็นต้น

 

อ้างอิง

  1. หนังสือสำนักงาน ก.พ. ที่ นร 1008/ว 1 ลงวันที่ 5 มกราคม 2547 เรื่อง การเพิ่มเติมมาตรฐานกำหนดตำแหน่ง
  2. “ซองคำถาม” สารคดี, ปีที่ 15 ฉบับที่ 170 เมษายน 2542 หน้า 137-138.
  3. หนังสือพิมพ์ไทย,  จิราภรณ์  มุขลาย
  4. ขอขอบคุณข้อมูลจากครูอัญชุลี ณ เชียงรุ้ง แผนกวิชาการเลขานุการ  วิทยาลัยพณิชยการอินทราชัย กทม.
  5. รูป eraser shield จาก  http://www.office1000.com/discount/eraser-shield.html (2 ตุลาคม 2551)
  6. รูป animation จาก www.animationbuddy.com (2 ตุลาคม  2551)
  7. รูปเครื่องพิมพ์ดีดสีครีมเขียวปรับภาพมาจาก http://www.accessbooks.net/images/typewriter.GIF (2 ตุลาคม 2551)


 

 

 
*
นางสาวพิมพร  ศะริจันทร์, ศึกษานิเทศก์  เขียนบทความวันที่ 1 ตุลาคม  2551
บทความนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัว ไม่เกี่ยวข้องกับศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีวศึกษา
ผู้ที่จะนำบทความ รูปภาพไปตีพิมพ์จะต้องได้รับอนุญาตอย่างเป็นลายลักษณ์อักษรจากผู้เขียนเท่านั้น
ติดต่อผู้เขียนที่ pomdvt@hotmail.com  ปรับปรุงข้อมูลวันเสาร์, 06 สิงหาคม 2554  
ผลงานและสิ่งพิมพ์ของผู้เขียน

 

bottom หน้าหลัก