โดย พิมพร  ศะริจันทร์, ศึกษานิเทศก์  (มิถุนายน  2549)

        คงต้องยอมรับความจริงที่ว่า ในปัจจุบัน ตำแหน่งงานเลขานุการ ยังเป็นตำแหน่งงานที่ยังเป็นที่ต้องการในตลาดแรงงาน แต่ในการระบุรับตำแหน่งงานนี้ (ใน website เช่น thaijobpost.com, jobDB.com, jobtopgun.com, ideaforjobs ฯลฯ) ก็มิได้ระบุรับสาขาวิชาเลขานุการโดยตรง สิ่งที่ต้องการกลับเป็นว่า ต้องการผู้ที่มีประสบการณ์ ความสามารถทางภาษา จากข้อมูลที่พบนอกจากในอดีตที่ต้องการภาษาอังกฤษ ตอนนี้ภาษาจีนยังเข้ามามีบทบาทเพิ่มอีกภาษาหนึ่ง
        อีกทั้งยังต้องการผู้ที่มีคุณวุฒิในระดับที่สูงขึ้นมากกว่าจะต้องการแค่ระดับ ปวช. คุณวุฒิที่ระบุคือ บริหารธุรกิจ อักษรศาสตร์ ศิลปศาสตร์ หรือที่เกี่ยวข้อง ขณะเดียวกันการรับเลขานุการในระดับต้น ๆ  เริ่มมีน้อยลงในตลาดแรงงาน
 

           หน่วยงานที่จะมีเลขานุการได้ก็เป็นหน่วยงานค่อนข้างใหญ่ หน่วยงานเล็ก ๆ คงจะไม่เหมาะที่จะรับตำแหน่งนี้มาเพื่อคนเพียงคนเดียวในสำนักงาน ซึ่งตรงนี้ถ้างานบุคลากรหรือแผนกทรัพยากรบุคคล (ชื่อที่เปลี่ยนลุคใหม่) มองให้ลงลึกถึงเนื้อหาจะพบว่า งานสำนักงานแทบทุกอย่าง (รวมเว็บไต์หางานทำ http://www.mthai.com/jobs/link.php) เป็นเนื้องานของเลขานุการ ตามมาตรฐานวิชาชีพของหลักสูตร ปวช. ปวส. ของสำนักงาน สอศ. ของเรา โดยเฉพาะตำแหน่ง พนักงานธุรการ พนักงานสำนักงาน พนักงานประสานงานสำนักงาน  พนักงานสารบรรณ พนักงานป้อนข้อมูล


      
        ปัจจุบันนักเรียน/นักศึกษาบางส่วน (น่าจะเป็นส่วนใหญ่)  ไม่ได้รับข้อมูลที่เพียงพอและถูกต้องในสาขาวิชา สาขางานของเลขานุการ  ทั้งยังโอกาสในการศึกษาต่อในระดับสูงขึ้น ความก้าวหน้าในวิชาชีพ กระแสสังคม ตลาดแรงงานที่มีตำแหน่งงานเฉพาะเจาะจง ทำให้เป็นอีกเหตุผลที่นักเรียน/นักศึกษา ที่เคยเรียนอยู่หรือจะตัดสินใจที่จะเลือกแผนกวิชานี้ก็ลดลงตามลำดับ บางสถานศึกษา (ของ สอศ. เอง) ต้องระงับไม่เปิดสอนสาขานี้เพราะไม่มีนักเรียน/นักศึกษาสมัครเรียน  ไม่นับสถานศึกษาของเอกชนส่วนใหญ่ที่ไม่เปิดสาขานี้เลย เพราะไม่มีผู้สนใจจะเรียน
        จากการระดมความคิดเห็นของครูผู้สอนแผนกวิชาเลขานุการ (การประชุมจัดทำแผนบูรณาการฯ ที่จังหวัดระยอง วันที่ 9 มิถุนายน 2548)  พบสาเหตุที่มีผู้สมัครเรียนในสาขาเลขานุการน้อยลงยังมสาเหตุดังต่อไปนี้
 

1.  ค่านิยมของผู้ปกครองที่จะส่งบุตรหลานเข้าศึกษาต่อ ในสาขานี้ให้ความสำคัญลดลงและมีทัศนคติที่ไม่ดีต่อวิชาชีพการเลขานุการ เข้าใจบทบาทหน้าที่ของเลขานุการต่องานสำนักงานผิด มองในแง่ลบ คิดว่าผู้ที่ทำอาชีพเลขานุการต้องทำงานใกล้นายและมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับนาย ซึ่งเป็นทัศนคติไม่ถูกต้องและไม่ยอมทำความเข้าใจในเหตุผลประกอบ

        2.  ผู้สมัครเรียนส่วนใหญ่มองว่า การเรียนสาขางาน/สาขาวิชาการเลขานุการ มีข้อจำกัดต้องเป็นเพศหญิง เพราะยึดติดคำว่า "เลขานุการ"
        3.  ผู้สมัครเรียนมีทัศนคติไม่ดีต่อคำว่า "เลขานุการ" เพราะคิดว่าเรียนจบแล้ว ต้องทำงานเฉพาะอาชีพเลขานุการเท่านั้น
        4.  การประกาศรับสมัครงานในตลาดแรงงานปัจจุบัน จะเป็นการรับสมัครเจ้าหน้าที่ธุรการ เจ้าหน้าที่สารบรรณ เจ้าหน้าที่สำนักงาน ซึ่งเป็นงานที่เกี่ยวข้องกับงานในสำนักงาน การระบุคุณวุฒิทางการศึกษาก็กว้างขึ้นรับได้เกือบทุกวุฒิการศึกษาทั้ง บัญชี การตลาด คอมพิวเตอร์ (ซึ่งปัจจุบันยังเป็นคอมพิวเตอร์ธุรกิจ ที่สอดรับกับสำนักงานอัตโนมัติในปัจจุบัน)
        5.  โอกาสในการศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้น โดยเฉพาะในระดับปริญญาตรี สถาบันที่รองรับนักศึกษาที่จบวิชาชีพนี้โดยตรง ที่เป็นสถานศึกษาของภาครัฐ  คือ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยราชมงคล ก็ปรับเปลี่ยนชื่อ สาขาวิชาที่รับนักศึกษาเลขานุการโดยตรงเป็น 
สาขาวิชาการจัดการสำนักงาน เป็นสาขาหนึ่งในคณะวิชาบริหารธุรกิจ  สร้างความสับสนให้กับตัวนักศึกษาเองและบุคคลทั่วไปที่ไม่ได้อยู่ในวงการศึกษา ทั้ง ๆ ที่เนื้อหาของจำนวนรายวิชาทางวิชาชีพเลขานุการได้อยู่ในกระเช้าของวิชาเลขานุการ  อย่างไรก็ตามก็ยังมีมหาวิทยาลัยเอกชนบางแห่งยังมองเห็นสาขาวิชานี้ยังเป็นที่ต้องการของตลาดแรงงาน และยังยืนยันที่จะเปิดสอน โดยใช้ชื่อของ สาขาวิชาเลขานุการตามเดิม (ภาคเหนือ, มหาวิทยาลัยพายัพ:  มหาวิทยาลัยรังสิตอยู่ในคณะศิลปศาสตร์)

           จากเหตุผลดังกล่าวข้างต้น ก็ถือได้ว่า มีส่วนสำคัญที่ทำให้จำนวนนักเรียน/นักศึกษาที่เลือกเรียนในแผนกนี้ลดลงตามลำดับ ทีนี้ก็คงจะต้องมาดูกันว่า จะมีวิธีการอย่างไรที่จะทำให้จำนวนเพิ่มขึ้นหรือถ้าจำนวนนักเรียน/นักศึกษาไม่มี ถึงขั้นที่จะไม่เปิดสอนในสาขาวิชา/สาขางานนี้เนื่องจากเหตุผลข้างต้นหรืออะไรก็ตามแต่ ทางเลือกที่จะนำเสนอนี้ก็คงจะเป็นอีกทางออกสำหรับครูที่สอนแผนกนี้ คือ เปิดสอนหลักสูตรสาขาวิชาการจัดการทั่วไป เป็นหลักสูตรที่ได้มีการพัฒนาหลักสูตรขึ้นมา (เพิ่มเติม) ซึ่งมีเหตุผลประกอบการในเลือกสาขาวิชานี้คือ

   
        1.  เนื้อหางาน จุดประสงค์รายวิชา มาตรฐานรายวิชา คำอธิบายรายวิชา ใกล้เคียงกับสาขาวิชาการเลขานุการ โดยเฉพาะรายวิชา หมวดวิชาชีพสาขาวิชาที่กำหนดไว้ เลขรหัส 3215 นำหน้า ตั้งแต่เลขที่ (3215-2001) ถึง (3215-2010) เช่น การจัดการสำนักงาน, การสื่อสารธุรกิจ, การผลิตเอกสารเพื่อการสื่อสาร, ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ  ดังนั้นหากสถานศึกษามีบุคลากรที่จบทางด้านเลขานุการ หรือ การจัดการสำนักงาน, การจัดการ, คอมพิวเตอร์ น่าจะรองรับในสาขาวิชานี้ได้

 2.  สาขาวิชาการจัดการทั่วไป  ในระดับ ปวส. มีสถาบันการศึกษาที่จะรองรับเพื่อจะศึกษาต่อในระดับสูงขึ้น (ปริญญาตรี)  โดยเฉพาะมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล หลายวิทยาเขตที่ได้เปิดสอนในสาขาการจัดการสำนักงาน (ภาคเหนือวิทยาเขตภาคพายัพ, วิทยาเขตตาก หรือมหาวิทยาลัยของภาคเอกชนที่รับสาขาวิชาเลขานุการโดยตรงดังได้กล่าวมาแล้วข้างต้น) โดยเนื้อหาในสาขานี้จะรองรับนักศึกษาที่จบสาขาวิชาเลขานุการโดยตรง หากนักศึกษาที่เลือกเรียนในสาขาวิชาการจัดการทั่วไปแทนสาขาวิชาเลขานุการของหลักสูตร ปวส. พ.ศ. 2546 ประเภทวิชาบริหารธุรกิจ  (ดูโครงสร้างสาขาวิชาการจัดการสำนักงาน วิทยาเขตเทคนิคภาคพายัพ)

  
        3.  การเลือกศึกษาต่อในระดับสูงขึ้น (ปริญญาตรี) อาจจะเลือกในสาขาการ
จัดการทั่วไป (ดูโครงสร้างสาขาวิชาการจัดการทั่วไป วิทยาเขตเทคนิคภาคพายัพ) หลักสูตรของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ที่เปิดสอนเกือบทุกภูมิภาค นอกจากนี้สามารถศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยราชภัฏ
        4.  การปรับแผน เพื่อให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ของสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา เรื่อง การเพิ่มจำนวนนักเรียน/นักศึกษา โดยเฉพาะสาขาวิชาที่มีจำนวนนักเรียน/นักศึกษาน้อย
        5.  มีหลายสถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ที่มีความประสงค์จะขอเปลี่ยนชื่อ สาขาวิชาเลขานุการ เพื่อให้สอดคล้องกับกระแสความต้องการของนักศึกษา ก็สามารถเลือกสาขานี้รองรับได้ ถ้าได้มีการสำรวจความต้องการของนักเรียน (ปวช.) แล้ว
        6.  มาตรฐานครุภัณฑ์ หลักเกณฑ์ของมาตรฐานครุภัณฑ์ที่จะเปิดสอนในสาขานี้ ก็สามารถใช้หลักเกณฑ์ของสาขาวิชาการเลขานุการและสาขาวิชาคอมพิวเตอร์ธุรกิจ ปรับใช้ร่วมกันได้

          อย่างไรก็ตาม สอศ. ก็ไม่ได้มีการเปลี่ยนแปลงและยกเลิกสาขางาน/สาขาวิชาเลขานุการ  ซึ่งในปัจจุบันหลักสูตรทั้งระดับ ปวช. พ.ศ. 2545 (ปรับปรุง 2546) และปวส. พ.ศ. 2546 ก็ยังมีสาขางานการเลขานุการในระดับ ปวช. และสาขาวิชาการเลขานุการในระดับ ปวส. เพราะยังถือว่า ยังมีวิชาชีพนี้อยู่ในตลาดแรงงาน และประเทศเราก็ยังมีสมาคมเลขานุการสตรีแห่งประเทศไทย และองค์กรต่าง ๆ ระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้องเลขานุการที่ดำเนินการอยู่จนถึงทุกวันนี้


       
        ดังนั้น จากเหตุผลต่าง ๆ ดังกล่าวข้างต้น ข้อมูลทั้งหมดคงจะช่วยสนับสนุนและหาทางเลือกหรือทางออกให้กับสถานศึกษาที่คงจะต้องปรับทิศทางใหม่ ถ้าต้องการให้มีแผนกวิชาเลขานุการที่มีผู้ต้องการหรือประสงค์จะเรียน หรือหากไม่มี  สาขาวิชาการจัดการสำนักงานก็คงเป็นอีกทางเลือกหนึ่งสำหรับสถานศึกษาในสังกัด สอศ.หรือสถาบันการศึกษาอื่นที่ใช้หลักสูตรนี้
 

จำนวนผู้เข้าชม

  *พิมพร  ศะริจันทร์ ศึกษานิเทศก์  บทความนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวไม่เกี่ยวข้องกับศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีวศึกษาภาคเหนือ
   เริ่มเขียนบทความตั้งแต่วันที่  19 พฤษภาคม 2549  หากมีความประสงค์จะใช้บทความดังกล่าว เพื่อใช้อ้างอิงกรุณาแจ้งให้ทราบด้วย
   ติดต่อผู้เขียนได้ที่  pomdvt@hotmail.com  ปรับปรุงข้อมูลวันศุกร์, 05 สิงหาคม 2554  
   

หน้าหลัก